Zadania

Náboj Matematyczny 2026

Pobierz jako PDF

Zadanie 1

Na jarmarku przygotowano grę w rzucanie do puszek, każda z nich ma swój numer. Gracz może zrzucić dowolną liczbę puszek, ale wygrywa wyłącznie, gdy suma ich numerów jest równa 50. Znajdź wygrywający zbiór puszek spośród pokazanych na poniższym obrazku oraz podaj ich numery w rosnącej kolejności.

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

6, 16, 28


Jak można zauważyć, większość puszek ma numer podzielny przez 3. Suma zrzuconych puszek ma być równa 50, czyli dawać resztę 2 z dzielenia przez 3, zatem przynajmniej jedna z nich nie może mieć numeru podzielnego przez 3. Jedyne takie numery to 16 i 28.

Zauważmy, że liczby 16 i 28 dają resztę 1 z dzielenia przez 3, zatem aby uzyskać resztę 2 gracz musi zrzucić obie z nich. Ich suma to 44, zatem pozostałe zrzucone puszki muszą mieć sumę równą 50 44 = 6, co jest możliwe jedynie zrzucając puszkę o numerze 6. Wynika stąd, że poszukiwany zestaw puszek to 6, 16 i 28.

Statystyki
1023
drużyny otrzymały
99.6%
drużyn rozwiązało
00:12:43
średni czas rozwiązywania

Zadanie 2

Mateusz ma trzy standardowe sześcienne kostki do gry: czerwoną, niebieską i żółtą. Każda z nich ma napisane na swoich ścianach wszystkie liczby całkowite od 1 do 6. Mateusz rzuca każdą kostką raz, a następnie dodaje liczby które wypadły. Na ile sposobów może otrzymać sumę równą 8?

Rozwiązanie

Wynik:

21


Jest pięć możliwości, aby otrzymać sumę równą 8 w rzucie trzema kośćmi:

8 = 6 + 1 + 1 = 5 + 2 + 1 = 4 + 3 + 1 = 4 + 2 + 2 = 3 + 3 + 2.

W przypadku 6 + 1 + 1 liczba 6 może wypaść na czerwonej, niebieskiej lub żółtej kości, więc mamy trzy możliwości. Analogicznie mamy również po trzy możliwości dla każdej z sum: 4 + 2 + 2 i 3 + 3 + 2. W przypadku sumy 5 + 2 + 1 mamy 3 2 1 = 6 możliwości rozmieszczenia liczb na trzech różnokolorowych kościach. Tak samo jest dla przypadku 4 + 3 + 1. Zatem łącznie jest 3 3 + 2 6 = 21 możliwości.

Statystyki
1023
drużyny otrzymały
94.1%
drużyn rozwiązało
00:28:19
średni czas rozwiązywania

Zadanie 3

Adam ma czworo dzieci. Zauważył, że jego wiek jest równy sumie lat jego trzech najstarszych dzieci oraz, że za sześć lat jego wiek będzie równy sumie lat jego trójki najmłodszych dzieci. Jaka jest różnica wieku między najstarszym a najmłodszym dzieckiem Adama?

Rozwiązanie

Wynik:

12


Oznaczmy przez a wiek Adama, a przez c1 c2 c3 c4 wiek jego dzieci. Założenia zadania implikują równania a = c2 + c3 + c4 oraz a + 6 = (c1 + 6) + (c2 + 6) + (c3 + 6). Z pierwszego równania otrzymujemy w drugim równaniu c2 + c3 + c4 + 6 = c1 + c2 + c3 + 18, co się upraszcza do c4 = c1 + 12. Zatem różnica pomiędzy najstarszym i najmłodszym dzieckiem Adama wynosi 12 lat.

Statystyki
1023
drużyny otrzymały
97.8%
drużyn rozwiązało
00:21:41
średni czas rozwiązywania

Zadanie 4

24-godzinny zegar elektroniczny pokazuje czas od 00:00 do 23:59. Ile razy w ciągu doby wyświetlacz pokazuje dokładnie cztery spośród pięciu cyfr 1, 2, 3, 4, 5 (w dowolnej kolejności)?

Rozwiązanie

Wynik:

36


Godzina musi być liczbą dwucyfrową nieprzekraczającą 23 z różnymi cyframi z pośród 1,,5; jedyne możliwości to 12, 13, 14, 15, 21 oraz 23. Każda taka godzina wykorzystuje dwie cyfry, pozostawiając trzy, z których należy ułożyć liczbę minut wykorzystującą różne cyfry. Można to zrobić na 3 2 = 6 sposobów i każdy z nich daje w rezultacie poprawną liczbę minut. Zatem każda z godzin daje sześć poprawnych minut, czyli mamy 6 6 = 36 szukanych wskazań zegara.

Statystyki
1023
drużyny otrzymały
97.1%
drużyn rozwiązało
00:22:07
średni czas rozwiązywania

Zadanie 5

Niech ABCDEFGH będzie ośmiokątem foremnym. Ile wynosi miara kąta ostrego między przekątnymi CFEG (w stopniach)?

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

67,5


Niech X będzie punktem przecięcia tych przekątnych. Zamiast liczyć miarę kąta ∠CXE, jak sugeruje obrazek, policzymy miarę kąta ∠FXG, która jest taka sama. Zauważmy, że ∠GFX = ∠GFC = 90, ponieważ BCFG jest prostokątem. Co więcej trójkąt EFG jest równoramienny, z kątem ∠GFE = 1 8 6 180 = 135, a więc ∠XGF = ∠EGF = 22,5. Z sumy miar w trójkącie FGX otrzymujemy ∠FXG = 180 90 22,5 = 67,5.

Statystyki
1023
drużyny otrzymały
88.3%
drużyn rozwiązało
00:31:46
średni czas rozwiązywania

Zadanie 6

Niech a, b, c, d, e będą pięcioma różnymi dodatnimi liczbami całkowitymi spełniającymi zależności a < b < c < d < e oraz mającymi średnią arytmetyczną równą 16. Znajdź największą możliwą wartość liczby d.

Rozwiązanie

Wynik:

36


Skoro

a + b + c + d + e 5 = 16,

to a + b + c + d + e = 80. Aby zmaksymalizować d wystarczy zminimalizować sumę pozostałych liczb. Z warunków zadania wynika, że minimalne ich wartości to kolejno a 1, b 2, c 3 oraz e d + 1, zatem

80 = a + b + c + d + e 1 + 2 + 3 + d + (d + 1) = 7 + 2d.

Otrzymujemy 2d 73, czyli d 36, bo musi być całkowite. Warunki te są spełnione dla liczb (a,b,c,d,e) = (1,2,3,36,38), więc największa możliwa wartość d to 36.

Statystyki
1023
drużyny otrzymały
96.0%
drużyn rozwiązało
00:16:13
średni czas rozwiązywania

Zadanie 7

Wędrowiec dotarł pod antyczną, kamienną bramę na pustyni i spotkał sfinksa zagradzającego mu drogę. Sfinks powiedział do niego: „Pozwolę ci przejść, jeśli odgadniesz liczbę, o której myślę. Jest to liczba trzycyfrowa i ma następujące własności:

Jaką liczbę powinien powiedzieć wędrowiec, aby przejść?

Rozwiązanie

Wynik:

567


Cyfra jedności musi być nieparzysta i równa co najmniej 6, więc jest to 7 lub 9. Trzeci warunek oznacza, że suma wszystkich cyfr jest podzielna przez 9, ale pierwszych dwóch już nie jest, więc 9 nie może być cyfrą jedności. Zatem cyfra jedności jest równa 7, a to oznacza, że 6 jest cyfrą dziesiątek. Aby suma cyfr była podzielna przez 9, cyfrą setek musi być 5. Zatem liczba sfinksa to 567.

Statystyki
1023
drużyny otrzymały
99.6%
drużyn rozwiązało
00:11:55
średni czas rozwiązywania

Zadanie 8

Dwa trójkąty równoboczne są ustawione tak, jak pokazano na rysunku. Ich odpowiednie boki są parami równoległe oraz oba trójkąty mają wspólny środek okręgu opisanego. Większy trójkąt ma bok długości 17 cm, a mniejszy 11 cm. Obszar wspólny obu trójkątów to sześciokąt zacieniowany na rysunku. Wyznacz obwód tego sześciokąta w cm.

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

28


Poza zacieniowanym obszarem znajdują się trzy przystające małe trójkąty równoboczne oraz trzy przystające duże trójkąty równoboczne. Niech AB = x i BC = y. Wtedy długość boku większego trójkąta wynosi 2x + y = 17, a długość boku mniejszego wynosi x + 2y = 11. Dodając oba równania stronami dostajemy 3x + 3y = 28, co jest wzorem na szukany obwód sześciokąta.

PIC

Alternatywne rozwiązanie. Możemy przenieść boki sześciokąta jak na rysunku poniżej, aby otrzymać dwa odcinki, które są bokiem mniejszego i większego trójkąta. Zatem obwód sześciokąta jest równy sumie długości tych dwóch boków trójkątów, czyli wynosi 17 + 11 = 28.

PIC

Statystyki
1023
drużyny otrzymały
75.4%
drużyn rozwiązało
00:38:58
średni czas rozwiązywania

Zadanie 9

Martynka chce ubrać się na zajęcia sportowe. Musi mieć na sobie dokładnie jedną koszulkę, jedne spodenki, jedną parę skarpetek, jedną parę tenisówek oraz może potencjalnie mieć wstążkę we włosach. Zarówno para skarpetek, jak i para tenisówek musi być pasująca (oba elementy w parze muszą mieć ten sam kolor). Martynka posiada koszulki białe, żółte, zielone, niebieskie i czerwone; spodenki oraz wstążki białe, czarne i szare; skarpetki białe, czerwone i pomarańczowe; tenisówki białe i czarne. Ubiera białe skarpetki tylko wtedy, gdy cała jest ubrana na biało (uwzględniając wstążkę, jeśli ma ją na sobie). Na ile sposobów Martynka może się ubrać na zajęcia?

Rozwiązanie

Wynik:

242


Zliczamy wszystkie ubiory zgodne z opisanymi zasadami. Zacznijmy od białych skarpetek, według zasad może je ubrać wyłącznie gdy wszystko inne jest białe, co daje 2 przypadki (w zależności czy założy wstążkę). Odrzucając białe skarpetki pozostają 2 możliwości skarpetek, 5 możliwości koszulki, 3 możliwości spodenek, 2 możliwości tenisówek oraz 4 możliwości wstążki (3 kolory i jej brak). Łącznie daje to

5 3 2 4 2 = 240

możliwych ubiorów. Ponadto dwa ubiory z białymi skarpetkami, więc łącznie 242 możliwości.

Statystyki
1021
drużyn otrzymało
78.3%
drużyn rozwiązało
00:32:55
średni czas rozwiązywania

Zadanie 10

Znajdź liczbę czterocyfrową spełniającą następujące warunki:

Rozwiązanie

Wynik:

1239


Niech ABCD¯ oznacza szukaną liczbę, gdzie A, B, C, D są jej kolejnymi cyframi. Z warunków zadania wiemy, że B = 2A i D = 3C. Wówczas

A2 + B2 + C2 + D2 = A2 + (2A)2 + C2 + (3C)2 = 5A2 + 10C2 = 95,

co sprowadza się do A2 + 2C2 = 19. Skoro prawa strona jest nieparzysta, to A musi być nieparzysta. Ponadto A jest cyfrą i A2 19, więc A {1,3}. Jeśli A = 3, to 2C2 = 10, czyli C nie jest liczbą całkowitą. Natomiast jeśli A = 1, to 2C2 = 18, czyli C = 3. Ostatecznie otrzymujemy, że B = 2, D = 9, a szukana liczba wynosi 1239.

Statystyki
1013
drużyn otrzymało
97.9%
drużyn rozwiązało
00:10:42
średni czas rozwiązywania

Zadanie 11

Zuzanna jest pozytywną osobą, więc chce wypełnić puste miejsca w wyrażeniu

12345

za pomocą znaków plus i minus, w taki sposób, aby uzyskać dodatni wynik. Na ile sposobów może to zrobić?

Rozwiązanie

Wynik:

16


Zauważmy, że wyrażenie ± 1 ± 2 ± 3 ± 4 ± 5 nigdy nie może być równe 0, gdyż 1 + 2 + 3 + 4 + 5 = 15, a zmiana znaku na przeciwny nie zmienia parzystości wyniku. Teraz zauważmy, że jeśli wszystkie znaki w wyrażeniu zmienimy na przeciwne, czyli plusy na minusy, a minusy na plusy, to wynik również zmieni znak na przeciwny. Otrzymaliśmy zatem możliwość połączenia wszystkich ustawień w pary, w których jeden wynik jest dodatni, a drugi jest ujemny. Wiemy, że wszystkich ustawień znaków jest 25 = 32, ponieważ w każdym z pięciu miejsc może pojawić się jeden z dwóch znaków. Zatem Zuzanna ma dokładnie połowę możliwości, aby uzyskać wynik dodatni, stąd odpowiedź to 16.

Statystyki
1976
drużyn otrzymało
93.3%
drużyn rozwiązało
00:27:50
średni czas rozwiązywania

Zadanie 12

W dodawaniu pisemnym poniżej każda litera zastępuję jedną cyfrę (w zapisie dziesiętnym). Te same litery odpowiadają tym samym cyfrom, a różne litery odpowiadają różnym cyfrom.

A A A + A A B + A C C 2 0 2 6

Wyznacz liczbę trzycyfrową ABC.

Rozwiązanie

Wynik:

619


Ponieważ pierwsza liczba każdego z trzech składników jest taka sama, to A musi spełniać nierówność 3A 20, a także 3A 18, bo nie możemy przenieść więcej niż 2 do kolejnej kolumny przy dodawaniu trzech cyfr. Zatem A = 6. Wynika z tego, że w kolumnie jedności cyfry B i C sumują się do 10. Zatem 1 z kolumny jedności przeniesie do kolumny dziesiątek, stąd dostajemy C = 9, a następnie B = 1. Szukana liczba ABC wynosi więc 619.

Statystyki
1972
drużyny otrzymały
98.0%
drużyn rozwiązało
00:13:41
średni czas rozwiązywania

Zadanie 13

Rysunek poniżej przedstawia kwadrat o boku długości 2, który podzielono na cztery prostokąty. Wszystkie cztery prostokąty mają takie samo pole. Oblicz sumę obwodów tych prostokątów.

Uwaga: Odcinki wspólne dla dwóch prostokątów liczymy w obwodzie obu z nich.

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

53 3 = 172 3


Skoro pole kwadratu wynosi 4, to pole każdego z prostokątów jest równe 1. Z tego wynika, że szerokość prostokąta po prawej wynosi 1 2, więc szerokość prostokąta w lewym dolnym rogu jest równa 2 1 2 = 3 2, a stąd jego wysokość wynosi 2 3. Z tego wynika, że wspólna wysokość dwóch pozostałych prostokątów jest równa 2 2 3 = 4 3. W celu obliczenia sumy obwodów prostokątów, liczmy obwód kwadratu, który wynosi 4 2 = 8, i dodajemy dwukrotność odcinków wewnątrz kwadratu, ponieważ każdy z nich należy do dwóch obwodów. Długości tych odcinków wynoszą 2, 3 2 i 4 3, więc dwukrotność ich sumy jest równa 2 (2 + 3 2 + 4 3 ) = 29 3 . Zatem szukana suma obwodów prostokątów wynosi 8 + 29 3 = 53 3 .

PIC

Statystyki
1960
drużyn otrzymało
85.7%
drużyn rozwiązało
00:34:12
średni czas rozwiązywania

Zadanie 14

Dominik tworzy długi ciąg cyfr w 2026 krokach, stosując następujące reguły. W pierwszym kroku pisze 2026, w drugim 6202, czyli odwrócone 2026, ale nie powtarza ostatniej napisanej cyfry 6. W każdym następnym kroku powtarza tę czynność, używając naprzemiennie 2026 w zwykłej i odwróconej kolejności, za każdym razem używając ostatniej cyfry poprzedniego bloku jako pierwszej cyfry następnego, tak, że kolejne bloki mają dokładnie jedną wspólną cyfrę, jak na ilustracji poniżej obrazującej pierwszych 6 spośród 2026 bloków.

PIC

Wyznacz sumę cyfr powstałej w tej sposób liczby.

Rozwiązanie

Wynik:

12158


Suma cyfr po napisaniu 2026 pierwszy raz wynosi 10. Każde następne napisanie bloku o parzystym numerze dodaje cyfry 202, czyli zwiększa sumę cyfr o 4, a każde napisanie bloku o nieparzystym numerze dodaje cyfry 026, czyli zwiększa sumę cyfr o 8. W ten sposób, za każdym razem gdy napisane zostaną dwa kolejne bloki, co stanie się 1012 razy (1 + 2 1012 = 2025), suma cyfr wzrośnie o 12. Na koniec zostanie dopisany blok numer 2026, który ma parzysty numer, więc suma cyfr wzrośnie o 4. Sumarycznie dostajemy 10 + 1012 12 + 4 = 12158.

Statystyki
1943
drużyny otrzymały
86.8%
drużyn rozwiązało
00:26:18
średni czas rozwiązywania

Zadanie 15

Jest godzina 8:00 rano. Która godzina będzie po upływie 260320261998 godzin, zakładając, że w tym czasie nie nastąpi żadna zmiana czasu (np. na letni)? Odpowiedź podaj w formacie 24-godzinnym.

Rozwiązanie

Wynik:

14


Liczba 260320261992 jest podzielna przez 24, ponieważ:

  • jest podzielna przez 3: suma jej cyfr wynosi 42 = 3 14;
  • jest podzielna przez 8: 1000 jest wielokrotnością 8 (8 125), podobnie jak 992 (8 124), więc 260320261 1000 + 992 jest również wielokrotnością 8.

Zatem reszta z dzielenia 260320261998 przez 24 wynosi 6, co oznacza, że będzie godzina 14.

Statystyki
1927
drużyn otrzymało
93.4%
drużyn rozwiązało
00:20:19
średni czas rozwiązywania

Zadanie 16

Na rysunku poniżej pokazano kiść winogron. Jedno winogrono może być zjedzone jedynie wtedy, gdy wszystkie winogrona bezpośrednio pod nim (czyli jedno lub dwa, z którymi styka się na dole) zostały już zjedzone. Na przykład winogrono D musi być zjedzone wcześniej niż winogrona A i B. Ile istnieje różnych kolejności zjedzenia całej kiści?

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

16


Zjadanie musi być rozpoczęte od winogrona F, więc zostają winogrona A, B, C, D i E. Następnie możemy zjeść winogrona D lub E, sytuacja jest symetryczna, więc zacznijmy od E. Pozostały A, B, C i D, więc możemy zjeść C lub D.

  • Jeśli zjemy C, to musimy zjeść D, a potem A i B na jeden z dwóch sposobów.
  • Jeśli zjemy D, to A, B i C można zjeść w dowolnej z 3 2 = 6 kolejności.

Wynika stąd, że zaczynamy od F, potem wybieramy D lub E, a następnie zjadamy resztę na 2 + 6 = 8 sposobów, czyli łącznie otrzymujemy 1 2 8 = 16 sposobów zjedzenia całej kiści.

Statystyki
1907
drużyn otrzymało
96.9%
drużyn rozwiązało
00:15:42
średni czas rozwiązywania

Zadanie 17

Niech x będzie dodatnią liczbą całkowitą, dla której

NWW(x,25335472) = 26335472orazNWW(x,2834537) = 28345372.

Ile możliwych wartości może przyjąć NWD(x,22 34 52 73)?

Uwaga: NWD(a,b) i NWW(a,b) oznaczają odpowiednio największy wspólny dzielnik i najmniejszą wspólną wielokrotność dodatnich liczb całkowitych a i b.

Rozwiązanie

Wynik:

12


Liczba x musi być postaci 2a 3b 5c 7d (inne liczby pierwsze nie mogą pojawić się w tym rozkładzie, bo pojawiłyby się we wspólnej wielokrotności). Pierwszy warunek jest równoważny z a = 6, b 3, c 4d 2, a drugi można zapisać jako a 8, b 4, c 3d = 2. To implikuje, że w rozkładzie na liczby pierwsze NWD(x,22 34 52 73) wykładnik przy liczbie 2 jest równy 2, wykładnik przy liczbie 3 może być dowolną liczbą całkowitą pomiędzy 0 i 3, wykładnik przy liczbie 5 może być dowolną liczbą całkowitą pomiędzy 0 i 2, a wykładnik przy liczbie 7 jest równy 2. Widzimy zatem, że jest 4 3 = 12 takich liczb.

Statystyki
1889
drużyn otrzymało
54.2%
drużyn rozwiązało
00:29:45
średni czas rozwiązywania

Zadanie 18

Pewien punkt znajduje się wewnątrz prostokąta, jak na rysunku poniżej. Znane są miary trzech zaznaczonych kątów. Znajdź miarę kąta oznaczonego znakiem zapytania (w stopniach).

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

71


Obliczając miary kątów dopełniających do 90 przy dwóch wierzchołkach po prawej stronie prostokąta, dostajemy, że dany punkt leży na symetralnej prawego boku prostokąta, czyli na osi symetrii prostokąta. Zatem cała konfiguracja jest symetryczna względem tej prostej. Stąd szukany kąt wynosi 90 19 = 71.

PIC

Statystyki
1873
drużyny otrzymały
92.0%
drużyn rozwiązało
00:16:43
średni czas rozwiązywania

Zadanie 19

Karolina chce stworzyć naszyjnik używając dwóch rodzajów koralików. Kupiła w tym celu 100 koralików, przy czym koralików tańszych było więcej niż droższych. Łącznie wydała 459 florenów na tańsze koraliki. Wiemy ponadto, że droższy koralik kosztuje o 13 florenów więcej niż tańszy koralik. Wszystkie ceny wyrażone we florenach są całkowite i dodatnie. Ile florenów Karolina wydała na droższe koraliki?

Rozwiązanie

Wynik:

1078


Niech c będzie liczbą tańszych koralików, zaś p ich ceną we florenach. Wtedy cp = 459, a skoro łącznie koralików jest 100 i tańszych jest więcej niż droższych, to zachodzi 50 < c < 100. Cena tańszych koralików jest liczbą całkowitą, więc c musi być dzielnikiem liczby 459 = 33 17, który jest ściśle między 50 a 100. Jedyną możliwością jest c = 51. W takim razie p = 45951 = 9, a więc droższe koraliki kosztują po p + 13 = 22 floreny. Liczba droższych koralików to 100 51 = 49, zatem Karolina zapłaciła za nie 49 22 = 1078 florenów.

Statystyki
1845
drużyn otrzymało
88.6%
drużyn rozwiązało
00:20:26
średni czas rozwiązywania

Zadanie 20

W wyrażeniu

M A T H N A B O J = G A M E

każda z liter odpowiada innej cyfrze w zapisie dziesiętnym, a symbol oznacza mnożenie. Ile rożnych wartości może mieć wyrażenie M A N G O?

Rozwiązanie

Wynik:

1


Mamy 10 rożnych liter (M, A, T, H, N, B, O, J, G, E), więc każda z cyfr jest użyta dokładnie raz. Co więcej jedna z liter ma wartość 0. To oznacza, że 0 musi występować po obu stronach równania i nie może się znajdować w mianowniku. Jedyną literą spełniająca te warunki jest M, czyli M = 0. Niezależnie od tego jakie wartości przyjmą pozostałe litery wyrażenie M A N G O może mieć tylko jedną wartość.

Statystyki
1812
drużyn otrzymało
67.7%
drużyn rozwiązało
00:31:52
średni czas rozwiązywania

Zadanie 21

Trzy latarnie morskie zbudowano na wybrzeżu będącym linią prostą. Odległość każdych dwóch sąsiednich latarni to 13 km. Statek znajduje się 10 km od jednej ze skrajnych latarni oraz 13 km od środkowej. Jak daleko (w km) znajduje się on od trzeciej latarni? Pomiń krzywiznę kuli ziemskiej.

Rozwiązanie

Wynik:

24


Niech S oznacza pozycję statku, A i B oznaczają dwie skrajne latarnie, a M oznacza środkową z nich. Ponieważ z założeń zadania zachodzi MS = MA = MB = 13, więc A, B i S leżą na okręgu o środku w M. Odcinek AB jest średnicą tego okręgu, zatem trójkąt ABS jest prostokątny z kątem 90 przy wierzchołku S. Z twierdzenia Pitagorasa dla tego trójkąta dostajemy

BS = AB2 AS2 = 262 102 = 576 = 24.

Zatem szukana odległość wynosi 24 km.

Statystyki
1770
drużyn otrzymało
88.9%
drużyn rozwiązało
00:18:15
średni czas rozwiązywania

Zadanie 22

Na ile sposobów można pomalować wszystkie 10 klocków w piramidzie o wysokości 4 na jeden z trzech kolorów tak, aby każda zawarta w niej piramida o wysokości 2 (z czubkiem do góry) była pokolorowana albo wszystkimi trzema kolorami, albo tylko jednym. Na rysunku pokazany jest przykład takiego kolorowania.

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

81


Przy takich warunkach kolorowanie całej piramidy jest całkowicie wyznaczone przez kolorowanie jej dolnego rzędu, ponieważ dowolne kolorowanie dolnego rzędu można uzupełnić w dokładnie jeden sposób do kolorowania całej piramidy. Ponieważ kolor każdego klocka można wybrać na 3 sposoby, to istnieje łącznie 34 = 81 kolorowań.

Statystyki
1723
drużyny otrzymały
43.3%
drużyn rozwiązało
00:37:50
średni czas rozwiązywania

Zadanie 23

Wierzchołkom 100-kąta foremnego przypisano parami różne liczby 1,2,,100 w taki sposób, że wartość bezwzględna różnicy liczb umieszczonych na końcach każdej najdłuższej przekątnej jest taka sama i równa pewnej stałej n. Znajdź sumę wszystkich możliwych różnych wartości liczby n.

Rozwiązanie

Wynik:

93


Niech n będzie dodatnią liczbą całkowitą, dla której takie rozmieszczenie istnieje. Wtedy liczba 1 musi być dobrana w parę z n + 1 (rozumiejąc parę jako dwie liczby będące naprzeciw siebie; będziemy nazywać takie pary po prostu parami w dalszej części rozwiązania). Analogicznie, 2 musi być dobrane w parę z n + 2, i kontynuując ten proces dostajemy, że k musi być dobrane w parę z n + k, dla każdego k = 1,2,,n. W szczególności, n musi być dobrane w parę z 2n.

Zatem każda liczba ze zbioru {1,2,,2n} jest dobrana w parę z inną liczbą z tego zbioru, więc ten zbiór może być oddzielony od innych liczb: {2n + 1,,100}. Jeśli 2n = 100, to dobraliśmy w pary wszystkie liczby. Jeśli nie, możemy powtórzyć proces zaczynając od liczby 2n + 1, która musi być dobrana w parę z 3n + 1, i możemy tak kontynuować.

Ostatecznie, zbiór {1,2,,100} dzieli się na rozłączne podzbiory mocy 2n. To jest możliwe wtedy i tylko wtedy, gdy 100 jest podzielne przez 2n, to znaczy wtedy i tylko wtedy, gdy n jest dodatnim dzielnikiem 50.

Łatwo zauważyć, że ta konstrukcja daje poprawny podział dla każdego takiego dzielnika (poprzez podział na 100 2n  podzbiorów jak pokazano wyżej). Zatem odpowiedź jest równa sumie dodatnich dzielników 50, czyli wynosi

1 + 2 + 5 + 10 + 25 + 50 = 93.
Statystyki
1665
drużyn otrzymało
43.8%
drużyn rozwiązało
00:35:20
średni czas rozwiązywania

Zadanie 24

Dwa trójkąty prostokątne o bokach długości 5, 12 i 13 umieszczamy na sobie w taki sposób, by ich najmniejsze kąty pokrywały się, jak na rysunku. Jakie pole ma jeden z trójkątów nienależących do wspólnej części tych trójkątów prostokątnych?

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

6 5 = 1,2


Szary trójkąt jest podobny do dużego trójkąta, gdyż oba są prostokątne i mają wspólny kąt, a jego najkrótszy bok ma długość 13 12 = 1. W takim razie skala tego podobieństwa to 1 : 5, więc druga z podstaw szarego trójkąta ma długość 12 5 . Oznacza to, że szukane pole wynosi

1 2 1 12 5 = 6 5.
Statystyki
1574
drużyny otrzymały
76.4%
drużyn rozwiązało
00:26:41
średni czas rozwiązywania

Zadanie 25

Każdy z siedmiu krasnoludków wybrał dodatnią liczbę całkowitą. Wszyscy znają liczby wybrane przez pozostałych. Królewna Śnieżka zapytała każdego z krasnoludków o liczbę, którą wybrał.

Wiemy, że suma wszystkich wybranych liczb wynosi 46. Wiemy także, że dokładnie jeden z krasnoludków kłamał. Krasnoludki nie słyszały się wzajemnie, dlatego odnosiły się do liczb wybranych na początku. Podaj wszystkie liczby, jakie mógł wybrać kłamiący krasnoludek.

Rozwiązanie

Wynik:

7, 14


Oznaczmy liczby wybrane przez krasnoludki jako a1,a2,,a7.

Jeśli siódmy krasnoludek mówił prawdę, to wybrana przez niego liczba jest równa połowie sumy wszystkich liczb

a7 = 46 2 = 23.

Ale wtedy szósty krasnoludek kłamał, bo inaczej wartość jego liczby musiałby wynosić 23 2 i nie byłaby liczbą całkowitą. Zatem z pewnością jeden z dwóch ostatnich krasnoludków kłamał, a pierwszych pięć krasnoludków mówiło prawdę.

Jeżeli a1 2, to suma liczb wybranych przez pierwszych pięciu krasnoludków wynosi co najmniej 2 + 2 + 4 + 8 + 16 = 32. Suma ta musiała być podwojona przez jednego z ostatnich dwóch krasnoludków, który powiedział prawdę. Sumarycznie daje to więcej niż 46, co oznacza, że a1 = 1. Stąd otrzymujemy pozostałe liczby pierwszych pięciu krasnoludków:

a2 = 1,a3 = 2,a4 = 4,a5 = 8.

Jeżeli szósty krasnoludek powiedział prawdę, to a6 = 16 i wtedy a7 = 14, aby suma wszystkich liczb wynosiła 46. W przeciwnym razie, jeśli szósty krasnoludek skłamał, to siódmy mówił prawdę i a7 = 23 oraz a7 = 16 + a6, więc a6 = 7. Zatem kłamiący krasnoludek wybrał liczbę 14 albo 7.

Statystyki
1468
drużyn otrzymało
63.1%
drużyn rozwiązało
00:30:16
średni czas rozwiązywania

Zadanie 26

W celu komunikacji z satelitą należy wybrać sześć różnych kanałów o numerach ze zbioru {1,2,,13}, przy czym dwa wybory są identyczne, jeśli używają tych samych liczb, niezależnie od ich kolejności. Aby uzyskać optymalną jakość połączenia, wśród numerów wybranych kanałów muszą być przynajmniej dwa o nieparzystej różnicy. Na ile sposobów można optymalnie wybrać kanały do komunikacji?

Rozwiązanie

Wynik:

1708


Dwa kanały mają numery o nieparzystej różnicy wtedy i tylko wtedy, gdy są one różnej parzystości. Zatem zamiast zliczać optymalne wybory, łatwiej zliczyć te nieoptymalne, czyli mające jedynie różnice parzyste.

Wynika stąd, że nieoptymalny wybór kanałów zawiera 6 liczb parzystych lub 6 liczb nieparzystych, wybranych ze zbioru {1,2,,13}. W zbiorze tym jest 6 liczb parzystych i 7 nieparzystych, zatem możemy wybrać nieoptymalny zbiór na (7 6) +( 6 6) = 7 + 1 = 8 sposobów.

Skoro wszystkich możliwych wyborów jest (13 6) = 1716, to optymalnych wyborów jest 1716 8 = 1708.

Statystyki
1352
drużyny otrzymały
47.9%
drużyn rozwiązało
00:23:42
średni czas rozwiązywania

Zadanie 27

Niech N będzie 7-cyfrową liczbą, która jest podzielna przez każdą ze swoich cyfr. Wiedząc, że cyfry liczby N są parami różne i niezerowe, wyznacz ich sumę.

Rozwiązanie

Wynik:

36


Ponieważ liczba N ma siedem parami różnych niezerowych cyfr, to co najmniej jedna z nich jest parzysta, zatem liczba N też jest parzysta. Gdyby 5 było jedną z cyfr liczby N, to podzielność przez 5 wymusiłaby, że liczba N kończy się cyfrą 0, co jest sprzeczne z założeniami. Zatem cyfra 5 nie występuje w tej liczbie. Skoro N w zapisie wykorzystuje siedem cyfr ze zbioru {1,2,3,4,6,7,8,9}, to nie wykorzystuje dokładnie jednej z tych cyfr. Gdyby nie wykorzystywała cyfry 9, to suma jej cyfr wynosiłaby 31, czyli liczba N nie byłaby podzielna przez 3, a zawierałaby cyfrę 3, co oznacza sprzeczność. Zatem cyfra 9 musi być jedną z cyfr liczby N, więc liczba N (i także suma jej cyfr) jest podzielna przez 9. Skoro 1 + 2 + 3 + 4 + 6 + 7 + 8 + 9 = 40, to musimy pominąć cyfrę 4, aby pozostać z sumą cyfr równą 36, jedyną osiągalną wielokrotnością 9. Przykładem takiej liczby jest N = 9867312.

Statystyki
1202
drużyny otrzymały
85.4%
drużyn rozwiązało
00:17:00
średni czas rozwiązywania

Zadanie 28

Ośmiościan ścięty to bryła stworzona przez odcięcie wierzchołków ośmiościanu foremnego w taki sposób, że powstałe ściany to osiem sześciokątów foremnych i sześć kwadratów. Jaki ułamek objętości wyjściowego ośmiościanu stanowi utworzony ośmiościan ścięty?

Uwaga: Ośmiościan foremny to bryła o ośmiu ścianach będących trójkątami równobocznymi.

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

8 9


Ośmiościan foremny o boku długości a ma objętość ka3 dla pewnej stałej k (można nietrudno pokazać, że k = 23, ale nie jest to wymagane, aby rozwiązać to zadanie). Aby stworzyć ośmiościan ścięty odcinamy połowę małego ośmiościanu foremnego (ostrosłup o podstawie kwadratu) o boku długości a3 z każdego z 6 wierzchołków wyjściowej bryły. Usunięta objętość jest taka sama jak trzech ośmiościanów, każdy o boku długości a3. Zatem całkowita objętość odciętych brył to 3 k (a 3 ) 3 = ka39. Zatem szukany ułamek to

1 ka3 (ka3 1 9ka3) = 8 9.
Statystyki
1128
drużyn otrzymało
53.6%
drużyn rozwiązało
00:25:03
średni czas rozwiązywania

Zadanie 29

Wyznacz wszystkie rzeczywiste rozwiązania równania

8 (4x + 4x) 54 (2x + 2x) + 101 = 0.
Rozwiązanie

Wynik:

2, 1, 1, 2


Niech a = 2x + 2x, wtedy 4x + 4x = a2 2. Podstawiając do wyjściowego równania otrzymujemy

8(a2 2) 54a + 101 = 0,

czyli

8a2 54a + 85 = 0.

Rozwiązania tego równania kwadratowego są postaci

54 ±542 4 8 85 2 8 = 54 ±196 16 = 54 ± 14 16 ,

a więc są równe 17 4 oraz 5 2.

W pierwszym przypadku mamy

2x + 1 2x = 17 4 ,

czyli 2x = 4 lub 2x = 1 4, zatem x = 2 lub x = 2. W drugim przypadku

2x + 1 2x = 5 2,

co daje 2x = 2 lub 2x = 1 2, czyli x = 1 lub x = 1. Podsumowując, jedynymi rozwiązaniami są x = ±1,±2.

Statystyki
1018
drużyn otrzymało
41.6%
drużyn rozwiązało
00:28:22
średni czas rozwiązywania

Zadanie 30

Na sześciennej planecie Kostkotorce znajduje się osiem miast, po jednym w każdym narożniku. Wzdłuż każdej krawędzi sześcianu biegną linie kolejowe łączące miasta na końcach tej krawędzi. Dodatkowo istnieją cztery linie kolejowe biegnące tunelami, które łączą pary miast w przeciwległych narożnikach sześcianu. Kolejarz Kostek rozpoczyna podróż w mieście znajdującym się w narożniku A i chce dotrzeć do sąsiedniego miasta w narożniku B (oddalonego o jedną krawędź), pokonując dokładnie pięć linii kolejowych i nigdy nie odwiedzając żadnego miasta więcej niż raz. Kostek chce skorzystać z co najmniej jednego tunelu w trakcie podróży. Ile jest możliwych tras? Przykładowa trasa jest przedstawiona na rysunku poniżej.

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

28


Pokolorujmy narożniki sześcianu dwoma kolorami, aby każda trasa kolejowa (w tym również tunele) miała końce w dwóch rożnych kolorach. Podróżnik zaczynając podroż w mieście o danym kolorze, w każdej kolejnej podróży będzie przemieszczał się do miasta o innym kolorze. Do pokonania mamy pięć odcinków, a trasa musi mieć naprzemienne kolory, będzie zatem obejmować dokładnie dwa miasta pośrednie każdego koloru. Każde z odwiedzanych miast musi być różne, a mając do dyspozycji tunele każde dwa miasta rożnych kolorów mają połączenie kolejowe.

Policzmy ile jest tras długości 5 (ignorując chwilowo warunek skorzystania z tunelu). Każda trasa ma postać

Ao1e2o2e3B,

gdzie o1, o2 to różne miasta koloru B, a e2, e3 to różne miasta koloru A. Istnieje 3 2 = 6 sposobów na wybór pary uporządkowanej (o1,o2) spośród trzech miast koloru B innych niż B oraz istnieje 3 2 = 6 sposobów na wybór pary uporządkowanej (e2,e3) spośród trzech miast koloru A innych niż A. Zatem w sumie istnieje 6 6 = 36 tras o długości 5A do B.

Teraz policzmy ile jest tras, które nie wykorzystują tunelu. W pierwszym ruchu nie możemy trafić od razu do B, więc mamy do wyboru dwa miasta. Po wykonaniu któregokolwiek z tych ruchów istnieją dokładnie 4 sposoby na ukończenie trasy o długości 5 do B, wykorzystując wyłącznie krawędzie, co daje 2 4 = 8 tras niewykorzystujących tuneli.

Ostatecznie otrzymujemy 36 8 = 28 szukanych tras długości 5 wykorzystujących tunele.

Statystyki
898
drużyn otrzymało
27.6%
drużyn rozwiązało
01:17:41
średni czas rozwiązywania

Zadanie 31

W wyborach na sołtysa uczestniczyło 2026 wyborców oraz czterech kandydatów: Arek, Barek, Czarek i Darek. Arek wypadł najgorzej, otrzymując jedną szóstą głosów, które uzyskał Barek. Czarek otrzymał o dokładnie 446 głosów mniej niż wszyscy trzej pozostali kandydaci łącznie. Darek wygrał wybory uzyskując mniej niż 800 głosów. Każdy z wyborców oddał dokładnie jeden głos na jednego z kandydatów. Ile głosów otrzymał Arek?

Rozwiązanie

Wynik:

63


Przyjmijmy, że kandydaci zebrali kolejno a, b, c oraz d głosów. Wiemy, że a + b + c + d = 2026 i zachodzą zależności:

b = 6a,c = (a + b + d) 446,d < 800orazd > a,b,c.

Wynika stąd, że

a + b + c + d = a + b + (a + b + d 446) + d = 2026,
a + b + d = 1236,

czyli

c = 1236 446 = 790.

Skoro b = 6a, to

a + 6a + d = 1236,czylid = 1236 7a.

Skoro D wygrał, to d > c = 790, ale jednocześnie d < 800, więc 791 d 799, co daje

791 1236 7a 799,czyli437 7a 445.

Wynika stąd, że a = 63, a więc b = 378, c = 790 oraz d = 795, co spełnia wszystkie założenia zadania.

Statystyki
792
drużyny otrzymały
74.0%
drużyn rozwiązało
00:28:50
średni czas rozwiązywania

Zadanie 32

Trzy kwadraty ABCD, EFGH i KGIJ są ułożone jak na rysunku poniżej: punkty E i F leżą na odcinku AB, punkty I i J leżą na odcinku CD, a punkt K leży na odcinku GH. Ponadto, środki tych trzech kwadratów leżą na jednej prostej. Wiedząc, że AD = 7 i HK = 1, wyznacz długość odcinka FB.

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

12 7 = 15 7


Niech a i b będą długościami boków kwadratów EFGH i KGIJ. Z treści zadania dostajemy równości 7 = AD = JK + HE = a + b oraz 1 = HK = HG KG = a b. Rozwiązaniem tego układu równań jest a = 4 i b = 3.

Prosta przechodząca przez środki wszystkich trzech kwadratów dzieli pole każdego z nich na dwie połowy. Zatem pole prostokąta FBCI można obliczyć z równania

1 2(a + b)2 1 2a2 1 2b2 = ab.

Pole prostokąta FBCI jest również dane przez FB (a + b). Z tych dwóch równości otrzymujemy FB = ab a+b = 12 7 .

Statystyki
701
drużyn otrzymało
44.1%
drużyn rozwiązało
00:26:32
średni czas rozwiązywania

Zadanie 33

Na tablicy napisano kilka liczb, w tym 2026. Gdy zmażemy liczbę 2026, to średnia arytmetyczna liczb na tablicy zmniejszy się o 6. Jeśli jednak kolejna liczba 2026 zostanie dopisana, to średnia arytmetyczna liczb na tablicy zwiększy się o 4. Znajdź sumę liczb, które napisano na początku na tablicy.

Rozwiązanie

Wynik:

10010


Niech suma wyjściowych n liczb na tablicy wynosi S. Wtedy

S 2026 n 1 = S n 6, S + 2026 n + 1 = S n + 4.

Te równania możemy uprościć do

S = 2032n 6n2, S = 2022n 4n2.

Odejmując je stronami otrzymujemy 2n2 = 10n, czyli n = 5. Zatem S = 2032n 6n2 = 10010.

Statystyki
619
drużyn otrzymało
53.2%
drużyn rozwiązało
00:19:19
średni czas rozwiązywania

Zadanie 34

Pchła Ela skacze po okręgu. W pierwszym skoku przemieszcza się o 1 (to znaczy: kąt między promieniami okręgu o końcach w punktach początku i końca skoku ma miarę 1). Wszystkie następne skoki są w tym samym kierunku, a w kolejnych krokach pchła przemieszcza się o 2, potem 3, i tak dalej. Po którym skoku pchła wyląduje po raz pierwszy dokładnie w punkcie, z którego zaczynała?

Rozwiązanie

Wynik:

80


Po n skokach pchła przebędzie dystans równy łukowi opartemu na kącie wewnętrznym o mierze

1 + 2 + + n = 1 2n(n + 1)

stopni. Szukamy zatem najmniejszej liczby całkowitej dodatniej n, dla której powyższe wyrażenie jest wielokrotnością liczby 360. Równoważnie oznacza to, że n(n + 1) jest wielokrotnością liczby 720 = 16 9 5. Każdy z tych trzech czynników musi dzielić albo n albo n + 1, bo każde dwie kolejne liczby są względnie pierwsze. Przyjrzyjmy się wielokrotnościom największego czynnika, 16 – to daje nam następujące początkowe możliwe wartości n: 15, 16, 31, 32, 47, 48, 63, 64, 7980. Spośród nich tylko 15, 64, 7980 są takie, że n lub n + 1 jest podzielne przez 5, a z nich jedynie dla n = 80 mamy n + 1 = 81 podzielne przez 9. Zatem wnioskujemy, że 80 jest szukaną najmniejszą liczbą skoków.

Statystyki
538
drużyn otrzymało
50.6%
drużyn rozwiązało
00:41:55
średni czas rozwiązywania

Zadanie 35

W królestwie Nabojlandii są trzy gildie magiczne: Gildia Ognia, Gildia Wody i Gildia Ziemi. Każda gildia składa się z dwóch potężnych czarodziejów i dwóch chowańców. Aby obronić królestwo cztery duety, każdy złożony z jednego czarodzieja i jednego chowańca, muszą stanąć do obrony. Żaden duet nie może składać się z czarodzieja i chowańca z tej samej gildii, każda gildia musi posłać co najmniej jednego czarodzieja i co najmniej jednego chowańca do jakiegoś duetu. Na ile sposobów można wybrać te cztery duety?

Uwaga: Czarodzieje i chowańcy są rozróżnialni, zatem układy z różnymi czarodziejami lub chowańcami z tych samych gildii są różne, ale kolejność duetów nie ma znaczenia.

Rozwiązanie

Wynik:

768


Ponieważ musi zostać wybranych czterech chowańców i każda gildia musi wystawić co najmniej jednego chowańca, to liczby chowańców wystawionych przez poszczególne gildie to (2,1,1) w pewnej kolejności. Rozumując analogicznie dla czarodziejów ich rozkład to także (2,1,1) w pewnej kolejności.

Rozważmy dwa przypadki. W pierwszym przypadku jedna z gildii, powiedzmy X, posyła obu czarodziei oraz obu chowańców. Mamy 3 możliwości wyboru tej gildii. Z pozostałych dwóch gildii chowańcy mogą zostać wybrani na 2 2 = 4 sposoby, jak i czarodzieje mogą być wybrani na 2 4 sposoby. Dla każdego z tych wyborów chowańcy z gildii X muszą zostać sparowani z czarodziejami z pozostałych gildii, czego można dokonać na 2 sposoby. Gdy te duety są ustalone, to chowańcy z pozostałych gildii muszą zostać sparowani z czarodziejami z gildii X, co ponownie można zrobić na 2 sposoby. Zatem sumarycznie mamy 3 4 4 2 2 = 192 układy w tym przypadku.

W drugim przypadku jedna z gildii (X) posyła dwóch chowańców, a inna gildia (Y ) posyła dwóch czarodziejów. Są 3 możliwości wyboru gildii X oraz, po jej ustaleniu, 2 możliwości wyboru gildii Y . Pozostali chowańcy mogą być wybrani z pozostałych dwóch gildii na 2 2 = 4 sposoby, podobnie pozostali czarodzieje mogą zostać wybrani na 2 2 = 4 sposoby. Dla każdego z tych wyborów mamy 3 2 = 6 dopuszczalnych sposobów aby sparować czarodziejów z chowańcami: dwaj chowańcy z gildii X mogą być przypisani do dowolnej dwójki z trzech dopuszczalnych czarodziejów i gdy taki wybór zostanie dokonany pozostali chowańcy i pozostali czarodzieje są zmuszeni do sparowania się w dokładnie jeden sposób. Zatem ten przypadek daje nam 3 2 4 4 6 = 576 układów.

Sumując możliwości w obu przypadkach dostajemy 192 + 576 = 768 szukanych sposobów.

Statystyki
462
drużyny otrzymały
22.7%
drużyn rozwiązało
01:16:55
średni czas rozwiązywania

Zadanie 36

Niech x, y będą takimi niezerowymi liczbami rzeczywistymi, że x + 1 y = 23 oraz y + 1 x = 343. Znajdź wartość wyrażenia x2y + 1 xy2 .

Rozwiązanie

Wynik:

323


Zauważmy, że

x2y + 1 xy2 = (xy + 1 xy ) (x + 1 y ) x 1 y.

Ponadto

xy + 1 xy = (x + 1 y ) (y + 1 x ) 2 = 23 343 2 = 4.

Zatem

x2y + 1 xy2 = 423 23 = 323.
Statystyki
377
drużyn otrzymało
58.1%
drużyn rozwiązało
00:41:16
średni czas rozwiązywania

Zadanie 37

Niech ABCD będzie czworokątem wpisanym w okrąg, w którym zachodzi ∠ADB = 48∠BDC = 56. Punkt X został wybrany wewnątrz trójkąta ABC w taki sposób, aby ∠XCB = 24 i prosta AX była dwusieczną kąta BAC. Podaj miarę kąta CBX w stopniach.

Rozwiązanie

Wynik:

38


Kąty ∠ADB i ∠ACB mają równe miary, ponieważ są oparte na tym samym łuku. Zatem

∠ACX = ∠ACB ∠XCB = ∠ADB ∠XCB = 48 24 = 24 = ∠XCB.

Wynika z tego, że prosta CX jest dwusieczną kąta ∠ACB, czyli punkt X jest punktem przecięcia wszystkich trzech dwusiecznych trójkąta ABC (a więc jest środkiem okręgu wpisanego w trójkąt ABC).

PIC

Korzystając z równości ∠BAC = ∠BDC, która wynika z faktu, że oba te kąty oparte są na tym samym łuku okręgu, możemy obliczyć szukaną miarę kąta:

∠CBX = ∠CBA 2 = 180∠BAC ∠ACB 2 = 180 56 48 2 = 38.
Statystyki
327
drużyn otrzymało
59.3%
drużyn rozwiązało
00:11:55
średni czas rozwiązywania

Zadanie 38

Nabionicula simplex ma bardzo prymitywny mózg podzielony na lewą i prawą półkulę, z których każda składa się z dwóch rodzajów komórek: neuronów i astrocytów. Żadna komórka nie ma połączenia z inną komórką z tej samej półkuli. Natomiast pomiędzy każdą parą komórek z różnych półkul istnieje dokładnie jedno połączenie. W mózgu pewnej nabioniculi simplex jest 168 połączeń między parami neuronów, 48 połączeń między parami astrocytów oraz 191 połączeń między neuronami a astrocytami. Ile jest neuronów w mózgu tego organizmu?

Rozwiązanie

Wynik:

29


Niech n1 i a1 oznaczają odpowiednio liczbę neuronów i astrocytów w jednej półkuli, a n2a2 liczbę neuronów i astrocytów w drugiej półkuli. Wiemy, że n1n2 = 168, a1a2 = 48 oraz n1a2 + n2a1 = 191. Zatem

(n1 + a1)(n2 + a2) = 168 + 48 + 191 = 407 = 11 37,

więc skoro w każdej półkuli musi być co najmniej jedna komórka każdego typu, bez straty ogólności możemy zapisać n1 + a1 = 11. Podobnie

(n1 a1)(n2 a2) = 168 + 48 191 = 25.

Różnica n1 a1 jest mniejsza niż 11, dodatnia, bo n1n2 > a1a2 oraz nie może być równa 1, gdyż wtedy a1 = 5 nie jest dzielnikiem a1a2 = 48. Zatem n1 a1 = 5, czyli n1 = 8 oraz a1 = 3, co implikuje, że n2 = 1688 = 21 oraz a2 = 483 = 16. Łączna liczba neuronów wynosi więc n1 + n2 = 29.

Alternatywne rozwiązanie. Zachowajmy oznaczenia z poprzedniego rozwiązania. Liczba n1a2 + n2a1 jest nieparzysta, zatem jeden ze składników jest nieparzysty. Bez straty ogólności załóżmy, że to n1a2. To oznacza, że obie liczby n1 i a2 są nieparzyste. Z drugiej strony, ponieważ 168 = 23 21 i 48 = 24 3, to liczba n2 musi być podzielna przez 23 oraz liczba a1 przez 24. Zatem liczba n2a1 jest wielokrotnością 23 24 = 27 = 128, a ponieważ jest mniejsza od 191, to musi być równa 128, czyli n2 = 23 = 8. Z tego wynika, że n1 = 1688 = 21, co implikuje szukaną liczbę neuronów n1 + n2 = 29.

Statystyki
278
drużyn otrzymało
68.7%
drużyn rozwiązało
00:15:00
średni czas rozwiązywania

Zadanie 39

Andrzej ma pięć identycznych prostych płytek trimino (w kształcie litery „I”), które chce tak ułożyć w ciągłą ścieżkę na prostokątnej planszy 7 × 9, by połączyć lewy dolny róg planszy z jej prawym górnym rogiem. Każde trimino składa się z jednego pola środkowego i dwóch pól końcowych, a każda para sąsiednich trimino na ścieżce styka się wzdłuż dokładnie jednej krawędzi pola, będącej bokiem końcowego pola w każdym trimino. Jedno z możliwych ułożeń opisanej ścieżki pokazano na rysunku poniżej. Na ile różnych sposobów Andrzej może ułożyć opisaną ścieżkę?

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

75


Zauważmy, że Andrzej ma do dyspozycji płytki o łącznie 15 polach, zatem ścieżka nigdy nie może pójść w dół, ani w lewo – inaczej zmarnowałaby niezbędne pola płytek na nadrobienie drogi. Wynika stąd, że zaczynając układać od lewego dolnego rogu koniec każdej nowej płytki jest zawsze bardziej do góry lub bardziej na prawo od poprzedniej. Wypełniamy teraz wszystkie pola tej tablicy wpisując w każde pole liczbę możliwych ścieżek o końcu jednej z płytek w tym polu.

Pierwsze trimino może mieć koniec albo dokładnie 2 pola nad polem startowym, albo dokładnie 2 pola na prawo od niego, zatem w pola o współrzędnych (0,2) i (2,0) wpisujemy liczby 1, a w pola (0,0), (1,0), (0,1) i (1,1) wpisujemy 0.

Teraz wypełniamy indukcyjnie pozostałe pola, przy czym jeśli pole (x,y) ma wartość N, to dodajemy N do pól (x + 3,y), (x + 2,y + 1), (x + 1,y + 2) i (x,y + 3), oczywiście pod warunkiem, że współrzędne te występują wewnątrz naszej planszy. Zauważmy, że po wypełnieniu przekątnej {(x,y) : x + y = c} wypełniamy za jej pomocą przekątną {(x,y) : x + y = c + 3}, więc startując z przekątnej {(x,y) : x + y = 2} po czterech krokach wypełnimy pole (8,6) jako jedyne pole przekątnej {(x,y) : x + y = 14} zawarte w naszej planszy. Dokładne liczby otrzymane w tym procesie zostały wypisane na rysunku poniżej. Możemy odczytać, że liczba poszukiwanych ścieżek to 75.

PIC

Alternatywne rozwiązanie. Ułóżmy pięć płytek trimino zaczynając w polu (0,0) w taki sposób, że każde dwa sąsiednie stykają się jedynie narożnikiem (a nie krawędzią, jak w zadaniu). W ten sposób każde nowe trimino przesuwa koniec naszej ścieżki o wektor [+1,+3] lub [+3,+1] (w zależności od sposobu jego ułożenia). Po pięciu trimino koniec ścieżki jest na polu o współrzędnych (x,y), przy czym x + y = 20. Jeśli G to liczba płytek ustawionych w górę, a P to liczba płytek ustawionych w prawo, to G + P = 5 oraz (x,y) = (G + 3P,3G + P).

W celu uzyskania dobrej ścieżki, opisanej w treści zadania, musimy „naprawić” wszystkie 4 łączenia płytek, aby stykały się krawędziami. Każde połączenie może być naprawione na dwa sposoby – przesuwając trimino (oraz wszystkie następne po nim) o jedno pole w dół, lub o jedno pole w lewo. Niech d oznacza liczbę przesunięć w dół, a liczbę przesunięć w lewo, oczywiście d + = 4 oraz końcowe pole ścieżki ma współrzędne (x ,y d). Dobra ścieżka musi spełniać warunek x = 9 i y d = 7.

Rozpatrzmy wszystkie przypadki par liczb (G,P):

  • (5,0): (x,y) = (5,15) nie może osiągnąć (9,7) w czterech zmianach połączeń.
  • (4,1): (x,y) = (7,13) również nie jest możliwe naprawienie tej ścieżki.
  • (3,2): (x,y) = (9,11) wymaga = 0, d = 4 (wszystkie zmiany są w dół). Istnieje (5 3) = 10 takich ścieżek, każda naprawiona na jeden sposób, więc łącznie 10 możliwości.
  • (2,3): (x,y) = (11,9) wymaga = 2, d = 2. Istnieje (5 2) = 10 początkowych ułożeń oraz (4 2) = 6 możliwości jak je naprawić, zatem mamy łącznie 10 6 = 60 możliwych ścieżek.
  • (1,4): (x,y) = (13,7) wymaga = 4, d = 0 (wszystkie zmiany są w lewo). Istnieje (5 1) = 5 początkowych ustawień, każde naprawione na jeden sposób, czyli łącznie 5 możliwości.
  • (0,5): (x,y) = (15,5) niemożliwe do naprawy w czterech zmianach połączeń.

Podsumowując, otrzymaliśmy 10 + 60 + 5 = 75 dobrych ścieżek.

Statystyki
238
drużyn otrzymało
33.2%
drużyn rozwiązało
00:24:53
średni czas rozwiązywania

Zadanie 40

Niech a, b, c, d będą takimi liczbami rzeczywistymi, że

a + b + c + d = 2oraz a2 a + 2b + b2 b + 2c + c2 c + 2d + d2 d + 2a = 2026.

Podaj wartość wyrażenia

b2 a + 2b + c2 b + 2c + d2 c + 2d + a2 d + 2a.
Rozwiązanie

Wynik:

507


Niech X = a2 a+2b + b2 b+2c + c2 c+2d + d2 d+2a = 2026 oraz Y = b2 a+2b + c2 b+2c + d2 c+2d + a2 d+2a. Skoro wyrażenie a + 2b pojawia się mianowniku, to moglibyśmy je skrócić gdyby w liczniku pojawiło się wyrażenie (a + 2b)(a 2b) = a2 4b2, podobnie z pozostałymi mianownikami. Zatem

X 4Y = a2 4b2 a + 2b + b2 4c2 b + 2c + c2 4d2 c + 2d + d2 4a2 d + 2a = (a 2b) + (b 2c) + (c 2d) + (d 2a) = 2.

Stąd dostajemy X 4Y = 2, czyli Y = 1 4(X + 2) = 2026+2 4 = 507.

Statystyki
213
drużyn otrzymało
40.8%
drużyn rozwiązało
00:14:50
średni czas rozwiązywania

Zadanie 41

Do pudełka w kształcie prostopadłościanu o wysokości a i podstawie będącej kwadratem o boku długości 3 wsadzono dwie piłeczki do ping-ponga będące kulami o promieniu 1. Pierwsza piłeczka jest tak umieszczona, że dotyka dwóch sąsiadujących pionowych ścian pudełka, dolną ścianę pudełka i drugą piłeczkę. Natomiast druga piłeczka jest tak umieszczona, że dotyka dwóch pozostałych pionowych ścian pudełka, górną ścianę pudełka i pierwszą piłeczkę. Wyznacz wysokość a tego pudełka.

Rozwiązanie

Wynik:

2 + 2


Oznaczmy przez C1 oraz C2 środki piłeczek, a przez d poziomą odległość pomiędzy ich środkami, czyli długość odcinka C1C2 zrzutowanego na podstawę pudełka. Patrząc na zadaną konfigurację z góry, widzimy kwadrat o boku 3, rzut punktu C1 znajdujący się w odległości 1 od dwóch sąsiednich ścian i rzut punktu C2 będący w odległości 1 od dwóch innych sąsiednich ścian.

PIC

W tym widoku, rzuty punktów C1 i C2 leżą na przeciwległych rogach kwadratu o boku długości 1, a zatem d = 2.

Następnie rozważmy pionową płaszczyznę prostopadłą do podstawy, która przechodzi przez punkty C1 i C2. Część wspólna tej płaszczyzny z pudełkiem jest prostokątem o szukanej wysokości a. Niech x oznacza pionową odległość między punktami C1 oraz C2.

PIC

Skoro piłki się dotykają i mają promień 1, to odległość między ich środkami wynosi C1C2 = 2. W trójkącie prostokątnym z poziomą przyprostokątną d i pionową x zachodzi C1C22 = d2 + x2, więc x = 22 d2 = 2. Pierwsza piłka dotyka dolnej podstawy pudełka, a druga górnej, więc wysokość pudełka jest sumą promienia pierwszej piłki, pionowej odległości między środkami piłek oraz promienia drugiej piłki: a = 1 + x + 1 = 2 + 2.

Statystyki
183
drużyny otrzymały
67.8%
drużyn rozwiązało
00:11:16
średni czas rozwiązywania

Zadanie 42

Na ile sposobów można wypełnić tabelę 3 × 3 cyframi 0,1,,9 w taki sposób, aby w każdym polu znalazła się dokładnie jedna cyfra, żadna cyfra nie została wykorzystana więcej niż raz oraz by wszystkie sześć sum cyfr w każdym rzędzie i w każdej kolumnie było tej samej parzystości? Przykład tabeli spełniającej te warunki, w której wszystkie wiersze i kolumny mają parzyste sumy cyfr, jest pokazany poniżej:

1 2 3 5 4 7 6 0 8
Rozwiązanie

Wynik:

259200


Skoro 0 + 1 + + 9 = 45 jest liczbą nieparzystą, to pominięcie nieparzystej cyfry daje parzystą sumę cyfr w całej tabeli, zatem w takim przypadku wszystkie sześć sum rzędów i kolumn musi być parzyste. Takie rozmieszczenie można otrzymać korzystając z 4 cyfr nieparzystych i 5 cyfr parzystych tylko jeśli jeden rząd i jedna kolumna (5 pól) zawierają wszystkie cyfry parzyste. Zatem możemy policzyć wszystkie takie tabele poprzez wybranie cyfry, którą pomijamy (5 sposobów), następnie wybranie rzędu i kolumny, w których będą tylko cyfry parzyste (3 3 = 9 sposobów), rozmieszczenie cyfr nieparzystych w dowolny sposób (4 3 2 1 = 24 sposoby) i finalnie rozmieszczenie liczb parzystych w dowolny sposób (5 4 3 2 1 = 120 sposobów).

Podobnie, jeśli pominiemy parzystą cyfrę, to suma wszystkich trzech rzędów (pozostałych cyfr) będzie nieparzysta, więc wszystkie rzędy i kolumny muszą dać nieparzyste sumy. Jedyny sposób rozmieszczenia pięciu nieparzystych liczb w tabeli 3 × 3 tak, aby każdy rząd i kolumna zawierały jedną lub trzy takie cyfry to umieścić je w jednym rzędzie i jednej kolumnie. Liczbę tabel w tym przypadku możemy policzyć tak samo jak w poprzednim przypadku, zmieniając role cyfr parzystych i nieparzystych. Zatem łączna liczba tabel to 2 5 9 24 120 = 259200.

Statystyki
161
drużyn otrzymało
62.1%
drużyn rozwiązało
01:00:36
średni czas rozwiązywania

Zadanie 43

Suma czterech parami różnych dodatnich liczb całkowitych a, b, cd wynosi 20000. Znajdź najmniejszą możliwą wartość wyrażenia NWW(a,b,c,d), gdzie NWW oznacza najmniejszą wspólną wielokrotność.

Rozwiązanie

Wynik:

9600


Oznaczmy L = NWW(a,b,c,d) i przyjmijmy, że a > b > c > d bez straty ogólności. Te liczby są dzielnikami L, więc L = aa1 = bb1 = cc1 = dd1 dla pewnych liczb całkowitych dodatnich a1, b1, c1, d1. Nietrudno zauważyć, że a1 < b1 < c1 < d1. Zatem a1 1, b1 2, c1 3, d1 4. To oznacza, że

a L,b L 2 ,c L 3 ,d L 4 .

Z tych zależności wynika, że

20000 = a + b + c + d L (1 + 1 2 + 1 3 + 1 4 ) = 25L 12 ,

czyli L 12 2000025 = 9600.

Aby udowodnić, że równość L = 9600 jest możliwa wystarczy przyjąć a = 9600, b = 9600 2 = 4800, c = 9600 3 = 3200 oraz d = 9600 4 = 2400. Suma tych czterech liczb wynosi 9600 + 4800 + 3200 + 2400 = 20000. Zatem 9600 jest rzeczywiście szukaną najmniejszą wartością liczby L.

Statystyki
139
drużyn otrzymało
33.8%
drużyn rozwiązało
00:20:27
średni czas rozwiązywania

Zadanie 44

Ciąg a1,a2,a3, zadany jest wzorem an = n2 1.001n. Znajdź wartość n, dla której ten ciąg osiąga wartość największą.

Rozwiązanie

Wynik:

2001


Zauważmy, że an+1an = (n+1)2 1,001n2 = 1000(n+1)2 1001n2 . Nierówność an+1 > an, czyli równoważnie an+1an > 1, sprowadza się więc do 2000n + 1000 > n2, czyli n(n 2000) < 1000. Łatwo sprawdzić, że ta zależność zachodzi gdy n 2000, bo wtedy lewa strona jest niedodatnia i nie zachodzi dla n 2001. Zatem ten ciąg jest ściśle rosnący aż do wyrazu numer 2001 i z tego samego powodu, ściśle malejący od tego wyrazu. Czyli a1 < a2 < < a2000 < a2001 oraz a2001 > a2002 > . Zatem szukane m = 2001.

Statystyki
125
drużyn otrzymało
58.4%
drużyn rozwiązało
00:15:39
średni czas rozwiązywania

Zadanie 45

Pięciu przyjaciół wybiera się do teatru. Wybierają miejsca w jednym rzędzie, którego układ wygląda następująco:

PIC

Czyli: ściana, cztery bloki po sześć miejsc oddzielone trzema przejściami i druga ściana. Przyjaciele są nieśmiali, więc chcą tak wybrać pięć miejsc, aby, nawet jeśli wszystkie inne zostaną zajęte, mogli opuścić swoje miejsca bez konieczności proszenia nieznajomych osób o wstanie. Ile istnieje takich pięcioelementowych zbiorów miejsc?

Rozwiązanie

Wynik:

252


Warunek by każdy mógł bezproblemowo opuścić swoje miejsce oznacza, że wybrane miejsca muszą tworzyć spójne grupy miejsc przylegających do przejść. Chcemy więc podzielić przyjaciół na trzy grupy (niektóre mogą być puste), każda odpowiadająca osobom siedzącym przy danym przejściu. Aby to zrobić, wstawiamy 2 3 1 = 5 przegródek:

  • przegródki na miejscach nieparzystych oznaczają przejścia;
  • przegródki na miejscach parzystych oznaczają pozostawione miejsca pomiędzy grupami przyjaciół.

Twierdzimy, że te konfiguracje odpowiadają wszystkim poprawnym wyborom miejsc. Weźmy jedną z takich konfiguracji, np. sekwencję

̲P̲PP̲PP,

gdzie każde P oznacza jednego z przyjaciół, ̲ oznacza przejście, a  oznacza grupę pustych miejsc. Patrząc od lewej, interpretujemy to następująco: z pierwszego bloku nie wybrano żadnego miejsca. W drugim bloku wybrano jedno miejsce przylegające do drugiego przejścia. W trzecim bloku wybrano dwa skrajne prawe miejsca, a w ostatnim bloku – dwa skrajne lewe miejsca. Z drugiej strony, istnieje dokładnie jeden sposób zakodowania każdego poprawnego wyboru miejsc, gdyż każda grupa przyjaciół musi siedzieć przy jednym przejściu, a pomiędzy przejściami musi być jedna grupa pozostawionych miejsc.

Policzymy rozmieszczenia pięciu przyjaciół (zgodnie z treścią zadania, nie rozróżniamy kto siedzi na jakim miejscu) oraz pięciu przegródek (mają dwa różne znaczenia, ale wynikają one z kolejności, więc nie potrzebujemy dodatkowego rozróżnienia podczas zliczania). Zatem musimy wybrać 5 pozycji spośród 10 możliwości, co daje

( 10 5) = 252

szukanych wyborów miejsc dla przyjaciół.

Statystyki
107
drużyn otrzymało
56.1%
drużyn rozwiązało
00:12:35
średni czas rozwiązywania

Zadanie 46

Rozważmy trójkąt równoboczny o boku długości 4 i narysujmy trzy okręgi o promieniu 1 i środkach w każdym wierzchołku trójkąta. Znajdź promień większego okręgu, stycznego wewnętrznie do dwóch z tych trzech okręgów i zewnętrznie do trzeciego z nich.

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

33+1 2 = 43 31


Niech ABC będzie rozważanym trójkątem równobocznym i niech „duży” okrąg ma środek w punkcie O i promień równy r. Załóżmy, że jest on styczny wewnętrznie do okręgów o środkach A i B oraz zewnętrznie do okręgu o środku w C. Wysokość trójkąta ABC to h = 3 2 4 = 23. Ponieważ OA = OB, to punkt O leży na symetralnej odcinka AB. Niech punkt M będzie środkiem odcinka AB; wtedy AM = 2 i CM = h.

PIC

Z warunków zapewniających styczność wynika, że OA = OB = r 1 oraz OC = r + 1. Skoro punkt O leży na prostej CM, to mamy

OM = OC CM = r + 1 h.

(Tu zakładamy, że punkt O leży na zewnątrz trójkąta ABC. Gdyby punkt O leżał wewnątrz tego trójkąta, to OM = CM OC, czyli wartość OM2, z której dalej korzystamy, byłaby taka sama.)

Z twierdzenia Pitagorasa w trójkącie prostokątnym OMA dostajemy

OA2 = OM2 + AM2,czyli(r 1)2 = (r + 1 h)2 + 22.

Po wymnożeniu i uproszczeniu otrzymujemy

r = h2 2h + 4 2(h 2) .

Podstawiając h = 23 dostajemy szukany wynik r = 43 31 = 33+1 2 .

Statystyki
94
drużyny otrzymały
48.9%
drużyn rozwiązało
00:15:26
średni czas rozwiązywania

Zadanie 47

W magicznej chatce są dwa pokoje: w jednym z nich są same krasnoludki, każdy o wzroście 1,2 m, a w drugim same cyklopy, każdy o wzroście 4 m. Gdy 35 cyklopów i 24 krasnoludki zamieniły pokoje, średni wzrost stworzeń w każdym pokoju był taki sam. Jaka jest najmniejsza łączna liczba krasnoludków i cyklopów, dla których jest to możliwe?

Rozwiązanie

Wynik:

117


Niech d i c oznaczają odpowiednio liczbę krasnoludków i cyklopów. Po zamianie mamy d 24 krasnoludków i 35 cyklopów w pierwszym pokoju oraz 24 krasnoludki i c 35 cyklopów w drugim. Dla wygody przyjmijmy oznaczenia d1 = d 24, c1 = 35, d2 = 24c2 = c 35 oraz oznaczmy wzrost krasnoludka przez hd, a cyklopa przez hc. Średni wzrost będzie równy

d1hd + c1hc d1 + c1 = d2hd + c2hc d2 + c2 .

Po uproszczeniu tego równania otrzymujemy

(hc hd)(c1d2 d1c2) = 0.

Wartość hc jest różna od wartości hd, co implikuje, że c1d2 d1c2 = 0, czyli c1 d1 = c2 d2 . Intuicyjnie ten wynik ma sens; aby średni wzrost był taki sam w każdym pokoju to stosunek liczby krasnoludków do liczby cyklopów w każdym pokoju również musi być taki sam. Faktyczny wzrost nie ma znaczenia. Korzystając ze znanych wartości c1 oraz d2 dostajemy

d1c2 = c1d2 = 35 24 = 840.

Naszym celem jest zminimalizowanie łącznej liczby stworzeń d + c, co jest równoważne ze zminimalizowaniem wartości d1 + c2, ponieważ d + c = d1 + c2 + 24 + 35. Dla dwóch liczb dodatnich o ustalonym iloczynie ich suma jest zminimalizowana, gdy te dwie liczby są tak bliskie sobie jak to możliwe; wynika to np. z tożsamości (d1 + c2)2 = (d1 c2)2 + 4d1c2. Ponieważ szukamy rozkładu liczby 840 na dwie liczby całkowite możliwie bliskie sobie. Łatwo znajdujemy optymalną parę 840 = 28 30.

Zatem d1 i c2 to 28 i 30 (w dowolnej kolejności), a minimalna liczba stworzeń wynosi d + c = 28 + 30 + 24 + 35 = 117.

Statystyki
78
drużyn otrzymało
30.8%
drużyn rozwiązało
00:23:59
średni czas rozwiązywania

Zadanie 48

Sześciu piratów wchodzi do tawerny i siada w losowej kolejności przy okrągłym stole. Każdy z nich ma przypisany numer od 1 do 6 (każdy inny), który określa ich poziom umiejętności: wyższy numer zawsze wygra pojedynek z niższym. Aby zdecydować, kto powinien być przywódcą bandy, przeprowadzają następujący rytuał: w każdej rundzie losują jednego z piratów przy stole, który musi wyzwać do pojedynku pirata siedzącego po jego lewej stronie; przegrany w pojedynku odchodzi od stołu. Po pięciu rundach przy stole pozostanie tylko jeden pirat. Jakie jest prawdopodobieństwo, że ostatni pojedynek zostanie rozegrany pomiędzy najmocniejszymi piratami, o numerach 5 i 6?

Rozwiązanie

Wynik:

7 15


Przyjrzyjmy się położeniu dwóch najmocniejszych piratów, czyli numerów 5 i 6. Przyjmijmy, że ustawienie numerów przy stole ma postać (zgodnie z ruchem wskazówek zegara): 5,A1,,Aa,6,B1,,Bb, gdzie ab to liczba piratów siedzących pomiędzy numerami 5 i 6. Niech f(a,b) oznacza prawdopodobieństwo sukcesu (czyli ostatniego pojedynku między 5 i 6) przy takim układzie przy stole. Widzimy, że istotnie zależy ono jedynie od liczb a i b, a nie zależy od ustawienia pozostałych liczb przy stole, ponieważ 5 i 6 wygrają każdy pojedynek z piratami Ai, Bi, a pojedynek wewnątrz bloku A lub B jedynie redukuje jego długość o 1.

Jeśli a = 0 lub b = 0, to numery 5 i 6 są sąsiednie już na początku. Zatem w każdym losowaniu jedynie jeden wybór wymusza ich pojedynek, który chcemy uniknąć, czyli

f(a,0) = f(0,b) = n 1 n n 2 n 1 2 3 = 2 n = 2 a + b + 2,

gdzie n = a + b + 2 to liczba piratów w grze.

Przyjmijmy, że a,b 1 oraz n = a + b + 2, jak poprzednio. Rozważmy zbiór sąsiednich piratów 5,A1,,Aa, czyli zawierający a + 1 osób. Jeśli którykolwiek z tych piratów zostanie wybrany, to nie wpłynie to na pozostałych (poza zbiorem), gdyż pojedynek rozegra się wewnątrz tego zbioru lub będzie pojedynkiem Aa 6, co skończy się eliminacją Aa. Zatem wybór gracza z tego zbioru zmniejsza a o 1. Analogicznie, wybór gracza spoza tego zbioru zmniejsza b o 1. Wynika stąd, że

f(a,b) = a + 1 n f(a 1,b) + b + 1 n f(a,b 1).

Na początku mamy a + b = 4. Możemy teraz obliczyć każdą wartość f(a,b) bazując na przypadkach brzegowych: f(0,4) = 2 6 = 1 3, f(0,3) = 2 5, f(0,2) = 1 2, f(0,1) = 2 3 oraz symetrii f(a,b) = f(b,a). Ponieważ wybór miejsc przy stole jest losowy, więc wartość a jest wybrana ze zbioru {0,1,2,3,4} z jednakowym prawdopodobieństwem, czyli prawdopodobieństwo sukcesu w opisanej grze wynosi

1 5(f(0,4)+f(1,3)+f(2,2)+f(3,1)+f(4,0)) = 1 5 (1 3 + 8 15 + 3 5 + 8 15 + 1 3 ) = 7 15.
Statystyki
62
drużyny otrzymały
38.7%
drużyn rozwiązało
00:13:59
średni czas rozwiązywania

Zadanie 49

Tetromino w kształcie litery „L”, złożone z czterech przystających kwadratów złączonych bokami, wpisane jest w równoramienny trójkąt prostokątny, jak na obrazku poniżej. Jaki jest stosunek pola tego tetromina do pola trójkąta?

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

80 169


Oznaczmy punkty jak na rysunku poniżej. Jeśli ustalimy długość boku każdego z kwadratów w tetrominie jako 1, to aby poznać szukany stosunek wystarczy obliczyć długość jednego z boków trójkąta ABC, np. przeciwprostokątnej AC.

PIC

Korzystając z prostej pomocniczej EF otrzymujemy trójkąt prostokątny EFK, w którym ∠EKF = 90, a boki mają długości EK = 1,KF = 2 i EF = 5. Skoro GL = 2LF = 1 oraz ∠FLG = 90, to trójkąty EFK i FGL są przystające. Otrzymujemy stąd, że GF = EF = 5. Niech α oznacza miarę kąta ∠LGF. Wtedy także ∠KFE = α i możemy wywnioskować, że ∠GFE = 90, ponieważ kąt α dopełnia kąt ∠GFL do 90. To jednakże oznacza, że trójkąt FEC jest równoramiennym trójkątem prostokątnym o boku długości FC = 5. Teraz wprowadzimy kolejną prostą pomocniczą rzutując prostopadle punkt D na prostą AC tworząc punkt M. Z równości ∠LGF + ∠MGD = 90 dostajemy ∠GDM = α, więc trójkąt MDG jest podobny do trójkąta FGL w skali 5. Zatem długości boków trójkąta MDG to MG = 1 5,MD = 2 5 oraz DG = 1. Skoro trójkąt MAD jest również równoramiennym trójkątem prostokątnym, to finalnie dostajemy AM = 2 5. Zatem

AC = AM + MG + GF + FC = 2 5 + 1 5 + 5 + 5 = 3 + 2 5 5 = 13 5.

Wynika z tego, że pole trójkąta ABC wynosi

1 2AB2 = 1 2 (AC 2 )2 = 1 2 ( 13 10 )2 = 169 20 ,

a szukany stosunek 4 169 20 = 80 169.

Statystyki
52
drużyny otrzymały
26.9%
drużyn rozwiązało
00:22:55
średni czas rozwiązywania

Zadanie 50

Ciąg an zdefiniowany jest następująco: a1 = a2 = a3 = 1 oraz an+3 = 3an+2 + 3an+1 + 3an dla n 1. Ile wynosi reszta z dzielenia a22 przez 49?

Rozwiązanie

Wynik:

11


Wyraz a22 jest sumą potęg liczby 3, których wartość modulo 49 można wyznaczyć korzystając z twierdzenia Eulera. Skoro gcd(3,49) = 1 i φ(49) = 42, to

3an 3anmod42(mod49).

Aby obliczyć a22 = 3a21 + 3a20 + 3a19(mod49) wystarczy znać wartości a21,a20,a19(mod42). Korzystając z chińskiego twierdzenia o resztach, jest to równoważne wyznaczeniu tych wartości modulo 6 i 7. Najpierw zauważmy, że dla n 4 każdy wyraz an jest sumą trzech potęg liczby 3, a więc jest liczbą nieparzystą i podzielną przez 3, czyli an 3(mod6). Skoro 36 1(mod7) (ponownie z twierdzenia Eulera), to 3an 33(mod7) dla n 4. Dla n 7 (więc n 1,n 2,n 3 4) mamy

an = 3an1 + 3an2 + 3an3 33 + 33 + 33 4(mod7).

Łącząc udowodnione kongruencje za pomocą chińskiego twierdzenia o resztach otrzymujemy an 39 3(mod42) dla n 7. Używając po raz kolejny twierdzenia Eulera dostajemy 3an 33(mod49) dla n 7, gdzie ujemny wykładnik oznacza odwrotność modulo. Ostatecznie otrzymujemy

a22 = 3a21 + 3a20 + 3a19 33 + 33 + 33 = 32 = 91 11(mod49),

bo 9 11 = 99 1(mod49). Stąd szukana reszta wynosi 11.

Statystyki
39
drużyn otrzymało
28.2%
drużyn rozwiązało
00:19:55
średni czas rozwiązywania

Zadanie 51

Na początku nieskończenie długiej drogi Grześ siedzi w swojej Ducii Daster z pustym bakiem. Dla każdej liczby całkowitej n 0, dokładnie n2 kilometrów od startu stoi handlarz z paliwem. Grześ może od każdego z nich kupić całkowitą liczbę litrów paliwa. Handlarze nie lubią sprzedawać dużych ilości paliwa, dlatego koszt za litr u danego handlarza rośnie z każdym kolejnym kupionym u niego litrem: pierwszy kosztuje 1 zł, drugi kosztuje 2 zł, trzeci kosztuje 3 zł i tak dalej. Każdy litr paliwa pozwala Grzesiowi przejechać dokładnie 1 km. Zarówno zapas paliwa u każdego z handlarzy, jak i pojemność baku samochodu Grzesia są nieograniczone. Ile najwięcej kilometrów Grześ może przejechać za 730 zł?

Rozwiązanie

Wynik:

123


Aby dotrzeć do handlarza stojącego n2 kilometrów od startu, Grześ może kupić paliwo od każdego z poprzednich n handlarzy. Minimalny koszt możemy osiągnąć kupując dokładnie n litrów paliwa od każdego handlarza, ponieważ każdy „nierównomierny” zakup jedynie zwiększa łączny koszt.

Możemy pokazać, że istotnie strategia „kup n litrów u każdego handlarza” pozwoli osiągnąć n2 kilometrów (czyli, że nie zabraknie paliwa nigdzie po drodze). Pokazujemy to przez prostą indukcję. Dla n = 0 teza jest oczywista. Załóżmy, że możliwe jest osiągnięcie k2 kilometrów kupując u każdego k litrów. Wtedy jeśli zmienimy strategię na kupno k + 1 litrów na pewno nie zabraknie tego paliwa do k2 kilometrów, a wtedy kupujemy kolejne k + 1 litrów łącznie kupując przez całą drogę (k + 1)2 litrów, czyli dokładnie tyle, by osiągnąć (k + 1)2 kilometrów, stąd teza indukcyjna zachodzi.

Zatem koszt, aby przejechać n2 kilometrów wynosi co najmniej

Cn = n(1 + 2 + + n) = nn(n + 1) 2 .

Skoro C11 = 726 730 < C12, to Grześ może przejechać 112 km za taką kwotę, ale nie może przejechać 122 km. Za pozostałe 4 zł może kupić kolejne 2 litry 112 kilometrów od startu, co pozwoli mu przejechać w sumie 123 kilometry. Chcąc przejechać 124 kilometry Grześ musiałby wydać 2 zł więcej. Taki sposób tankowania jest optymalny pod względem wydanych pieniędzy: nie ma sensu kupować więcej paliwa od ostatniego handlarza, a zwiększanie ilości paliwa zakupionego od wcześniejszych handlarzy kosztuje co najmniej 12 zł więcej za litr.

Statystyki
34
drużyny otrzymały
35.3%
drużyn rozwiązało
00:16:17
średni czas rozwiązywania

Zadanie 52

Niech ABCDEF będzie sześciokątem foremnym o polu równym 420. Niech punkty M, NP będą odpowiednio środkami boków DE, FA i BC. Odcinki AM, BM, CN, DN, EP i FP ograniczają zacieniowaną figurę zaznaczoną na rysunku. Wyznacz pole tej figury.

PIC

Rozwiązanie

Wynik:

36


Zacieniowany obszar można rozłożyć na sześć przystających trójkątów; obliczymy pole jednego z nich. Niech punkt O będzie środkiem sześciokąta, X punktem przecięcia prostych BM i CN, a Y punktem przecięcia prostych BM i PE. Ponadto zdefiniujmy następujące punkty: Q jako środek odcinka CD, V jako punkt przecięcia prostych AD i CN oraz W jako punkt przecięcia prostych PM i QN. Pokażemy, że OX : OP = 2 : 5 oraz OY : OQ = 2 : 7.

PIC

Skoro trójkąty NAV i CDV są podobne oraz NA = 1 2CD, to AV : V D = 1 : 2, więc OV = 1 3OA. Trójkąt OV X jest podobny do trójkąta PCX oraz PC = 1 2BC = 1 2OA, czyli OV : PC = 2 : 3, co jest równe stosunkowi OX : PX. Wnioskujemy stąd, że OX : OP = 2 : 5.

W celu pokazania, że OY : OQ = 2 : 7, wykorzystamy podobieństwo trójkątów OBY WMY . Wynika z niego równość WM = 3 4OB, co oznacza, że OY : Y W = 4 : 3. Łącząc tę równość z równością OW = WQ, dostajemy OY : OQ = 2 : 7.

Trójkąty OXY i OPQ mają wspólny kąt ∠POQ, więc

POXY POPQ = OX OP OY OQ = 2 5 2 7 = 4 35.

Ponadto, trójkąt OPQ jest równoboczny o boku długości 3 2 boku trójkąta ABO, więc POPQ = 3 4PABO. Zatem

POXY PABO = 4 35 3 4 = 3 35.

Zacieniowana figura składa się z sześciu kopii trójkąta OXY , a sześciokąt składa się z sześciu kopii trójkąta ABO, więc stosunek pól tych figur jest taki sam. Wynika z tego, że pole zacieniowanej figury to 3 35 420 = 36.

Statystyki
25
drużyn otrzymało
28.0%
drużyn rozwiązało
00:23:55
średni czas rozwiązywania

Zadanie 53

Dorotka jest mistrzynią przekształceń algebraicznych, dlatego rozważyła wszystkie wyrażenia postaci ± a ± b ± c ± d (łącznie 16 wyrażeń, po jednym dla każdej kombinacji znaków), pomnożyła je przez siebie i otrzymała w ten sposób wielomian czterech zmiennych a, b, c, d. Następnie odrzuciła jednomiany, w których nie było wszystkich czterech zmiennych. Jaka jest suma współczynników przy pozostałych jednomianach?

Rozwiązanie

Wynik:

328


Niech P będzie wielomianem z treści zadania. Przypisując każdej zmiennej wartość 1 obliczony iloczyn zawiera (1 + 1 1 1) = 0 jako jeden z czynników, zatem suma wszystkich współczynników wielomianu P wynosi 0. Policzymy teraz sumę współczynników przy odrzuconych jednomianach korzystając w tym celu z zasady włączeń i wyłączeń.

Aby rozpocząć obliczanie sumy współczynników przy jednomianach, w których nie ma co najmniej jednej zmiennej, rozważymy sytuacje gdzie ustalona zmienna przyjmuje wartość zero, a następnie zsumujemy otrzymane wartości. W ten sposób każdy jednomian, w którym brakuje jakiejś zmiennej policzymy co najmniej raz. Aby zsumować sumę współczynników przy jednomianach niezawierających, na przykład d, obliczamy wartość P w punkcie a = b = c = 1d = 0 otrzymując, że P(1,1,1,0) jest równe

((1+1+1)(1+11)(11+1)(111)(1+1+1)(1+11)(11+1)(111))2 = 92 = 81.

Sumując te wartości dla każdej z czterech „brakujących” zmiennych dostajemy 4 81 = 324. W tej sumie dwukrotnie liczymy każde wyrażenie z tylko dwoma zmiennymi, zatem musimy odjąć P(1,1,0,0) = 0 sześć razy, ponieważ jest sześć par zmiennych. Finalnie, musimy dodać z powrotem wszystkie wyrażenia z tylko jedną zmienną, zatem dodajemy P(1,0,0,0) = 1 cztery razy. Łącznie te współczynniki sumują się do 324 + 4 = 328, a skoro suma wszystkich współczynników wielomianu P jest równa zero, to suma współczynników przy pozostałych jednomianach (tych zawierających wszystkie cztery zmienne) wynosi 328.

Statystyki
18
drużyn otrzymało
16.7%
drużyn rozwiązało
00:21:47
średni czas rozwiązywania

Zadanie 54

Kacper ma 9000 przystających trójkątów równobocznych. Ile różnych czworokątów, składających się ze wszystkich 9000 trójkątów, da się ułożyć bez nakładania trójkątów na siebie? Czworokąty przystające do siebie uznajemy za takie same.

Rozwiązanie

Wynik:

30


Kąt przy wierzchołku czworokąta utworzony przez złączenie dwóch przystających trójkątów równobocznych może mieć miarę jedynie 60 lub 120. Ponieważ suma kątów w czworokącie wynosi 360, to miary kątów utworzonego czworokąta muszą być równe 60,60,120 i 120. Można zatem ułożyć tylko dwa rodzaje czworokątów: równoległoboki lub trapezy równoramienne, w zależności od wzajemnego położenia równych kątów.

W przypadku równoległoboków jeśli oznaczymy długości boków utworzonej figury jako a i b, to składać się ona będzie z 2ab trójkątów (możemy pomyśleć o ab równoległobokach złożonych tylko z dwóch trójkątów), zatem szukamy takich par {a,b}, że ab = 4500. Jest ich 18, bo liczba 4500 ma 36 dzielników.

W przypadku trapezów zauważmy, że możemy rozważać taki trapez jako różnicę dwóch trójkątów równobocznych. Trójkąt o boku n składa się z n2 trójkątów (jeśli podzielimy go na warstwy to otrzymamy sumę n pierwszych liczb nieparzystych), zatem chcemy aby a2 b2 = (a + b)(a b) = 9000, gdzie a to długość dłuższej podstawy, a b to długość krótszej podstawy tego trapezu. Ponownie szukamy par dzielników, ale teraz zarówno a + b jak i a b muszą być parzyste, aby powstały układ równań miał rozwiązanie całkowite. Liczba 9000 ma 24 dzielniki parzyste o tej własności, że iloraz 9000 przez ten dzielnik również jest parzysty (odpowiadają one dzielnikom 90004). Dają one 12 par a + ba b spełniających wszystkie warunki, które wyznaczają 12 spełniających warunki liczb a i b.

Łącznie zatem jest 18 + 12 = 30 szukanych czworokątów.

Statystyki
14
drużyn otrzymało
28.6%
drużyn rozwiązało
00:25:26
średni czas rozwiązywania

Zadanie 55

Łukasz powiesił w oknie lampki choinkowe składające się z 10 żarówek ustawionych w linii. Niestety nie wszystkie z nich się świecą. Wiadomo, że nie ma czterech kolejnych żarówek, które świecą naprzemiennie (to znaczy nie ma pod rząd świecącej, nieświecącej, świecącej, nieświecącej, ani nieświecącej, świecącej, nieświecącej, świecącej). Na ile różnych sposobów mogą świecić się lampki Łukasza?

Rozwiązanie

Wynik:

548


Oznaczmy świecącą żarówkę przez 1, a nieświecącą przez 0, wtedy zadanie polega na zliczeniu ciągów binarnych długości 10, które nie zawierają bloków 0101 i 1010. Zdefiniujmy przekształcenie polegające na odwróceniu wartości na wszystkich pozycjach parzystych (czyli zastępujemy xi przez 1 xi dla parzystych i, a dla nieparzystych pozostawiamy bez zmian). Zastosowanie tego przekształcenia dwa razy daje z powrotem początkowy ciąg, więc jest to bijekcja. Ponadto, taka zamiana powoduje, że naprzemienny blok 0101 lub 1010 zmienia się odpowiednio w 0000 lub 1111. Wobec tego pierwotne ciągi są w bijekcji z ciągami, które nie zawierają bloku czterech kolejnych jednakowych bitów, co jest wygodniejsze do zliczania.

Niech Bn oznacza liczbę ciągów binarnych długości n, które nie zawierają bloku czterech kolejnych jednakowych bitów. Pokażemy, że dla n > 3 zachodzi Bn = Bn1 + Bn2 + Bn3. Weźmy dowolny poprawny ciąg długości n i spójrzmy na ostatnie cyfry. Najdłuższy możliwy blok jednakowych cyfr może składać się z jednej, dwóch lub trzech cyfr, a przypadki te są rozłączne. Jeśli nasz blok jednakowych cyfr jest długości k {1,2,3}, usunięcie ostatnich k cyfr daje poprawny ciąg długości n k. Odwracając sytuację, z dowolnego poprawnego ciągu długości n k, możemy stworzyć poprawny ciąg długości n dopisując jednoznacznie wyznaczony blok długości k (najpierw dopisując cyfrę przeciwną do ostatniej, a następnie powtarzając ją tak, aby łącznie dopisać k cyfr). Zatem poprawne ciągi długości n są w bijekcji z poprawnymi ciągami długości n 1, n 2 i n 3, co prowadzi do powyższej zależności rekurencyjnej.

Dla n 3 można w łatwy sposób policzyć, że B1 = 2, B2 = 4 i B3 = 8 bo wszystkie ciągi spełniają warunek. Korzystając z udowodnionej rekurencji otrzymujemy B4 = 14, B5 = 26, B6 = 48, B7 = 88, B8 = 162, B9 = 298 i ostatecznie B10 = 548.

Statystyki
9
drużyn otrzymało
66.7%
drużyn rozwiązało
00:14:34
średni czas rozwiązywania

Zadanie 56

Znajdź dodatnią liczbę całkowitą a spełniającą równanie

(23 + 232 4 2 )5 = (a + a2 4 2 )2.
Rozwiązanie

Wynik:

2525


Zauważmy, że

23 + 232 4 2 = 23 + 521 2 = (5 + 21 2 )2.

W takim razie zadanie sprowadza się do rozwiązania równania

a + a2 4 2 = (5 + 21 2 )5.

Przekształcając dalej otrzymujemy

a + a2 4 = 55 +( 5 2) 53 21 +( 5 4) 51 212 16 + (5 1) 54 21 +( 5 3) 52 213 + 215 16 = 3125 + 10 2625 + 25 441 16 + (55 + 21 250 + 212) 21 16 = 2525 + 551 21.

Porównując części wymierne i niewymierne otrzymujemy a = 2525. Aby sprawdzić czy rzeczywiście jest to rozwiązanie, wystarczy podstawić a = 2525 do wyrażenia a2 4, co daje dokładnie 25252 4 = 6375621 = 5512 21. Rozwiązanie jest unikalne: dla a 2 wyrażenie a + a2 4 jest ściśle rosnące (oba składniki rosną wraz z a), więc równanie może mieć co najwyżej jedno dodatnie rozwiązanie całkowite.

Alternatywne rozwiązanie. Niech α = 1 2(23 + 232 4). Skoro α jest pierwiastkiem równania t2 23t + 1 = 0, a drugim pierwiastkiem jest α1, to zachodzi równość α + α1 = 23. Niech β = 1 2(a + a2 4). Jest to pierwiastek równania t2 at + 1 = 0 i jak w poprzednim przypadku β + β1 = a. Z treści wiemy, że a jest ograniczone do liczb dodatnich, więc β również musi być liczbą dodatnią.

Dane równanie to α5 = β2. Niech x = β15, więc x > 0. Wtedy x2 = α i x2 + x2 = 23. Następnie niech y = x + x1 (więc y > 0) oraz y2 = x2 + x2 + 2 = 25, czyli y = 5.

Naszym celem jest znalezienie wartości a = x5 + x5; wykorzystując poprzednie równości i podnosząc do odpowiedniej potęgi otrzymujemy

y5 = (x + x1)5 = (x5 + x5) + 5(x3 + x3) + 10(x + x1),

więc

a = y5 5(x3 + x3) 10y.

Pozostało nam wyrazić x3 + x3 za pomocą y, co można uczynić w podobny sposób

y3 = (x + x1)3 = (x3 + x3) + 3(x + x1),

więc

x3 + x3 = y3 3y.

Łącząc to z poprzednim równaniem, otrzymujemy a = y5 5y3 + 5y, co jest równe 2525 po podstawieniu y = 5.

Statystyki
7
drużyn otrzymało
14.3%
drużyn rozwiązało
00:23:08
średni czas rozwiązywania

Zadanie 57

W trójkącie prostokątnym ABC o kącie prostym przy wierzchołku C na boku BC znajduje się taki punkt D, że BD = 9DC = 5. Wyznacz długość odcinka AB, zakładając, że ∠ADC = 3∠BAD.

Rozwiązanie

Wynik:

21


Z bezpośredniej analizy kątów mamy ∠ABD = 2∠DAB. Narysujmy dwusieczną ∠ABC, która przecina AD w punkcie E. Skoro BE dzieli ∠ABD na dwa równe kąty, to ∠ABE = ∠EBD = ∠DAB oraz AE = EB. Stąd wynika, że trójkąty DBE i DAB są podobne, więc DB : DA = DE : DB = BE : AB.

PIC

Niech AB = a, AE = EB = b i AD = c. Wtedy DE = c b i dostajemy

9 c = b a = c b 9 .

Stąd otrzymujemy c2 = bc + 81 i bc = 9a, co w uproszczeniu daje c2 = 9a + 81. Skoro trójkąty ACD i ABC są prostokątne z kątem prostym przy wierzchołku C, to

AC2 = AB2 BC2 = a2 (9 + 5)2 = a2 196

oraz

AC2 = AD2 DC2 = c2 25.

Przyrównując te wyrażenia i podstawiając c2 = 9a + 81 otrzymujemy

a2 196 = 9a + 56,
a2 9a 252 = 0.

Równanie to ma tylko jedno dodatnie rozwiązanie a = 21.

Statystyki
6
drużyn otrzymało
0.0%
drużyn rozwiązało
-
średni czas rozwiązywania